ดร.โสมรัศมิ์ จันทรัตน์ ร่วมเสวนาในการประชุมเผยแพร่รายงาน Thailand’s Economic Survey 2025
เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2568 ดร.โสมรัศมิ์ จันทรัตน์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ได้ร่วมเสวนาในหัวข้อ “การปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไทยผ่านการยกระดับผลิตภาพการผลิต และการปฏิรูปเศรษฐกิจนอกระบบ” ในการประชุมเผยแพร่รายงาน Thailand’s Economic Survey 2025 ซึ่งจัดโดยสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) และองค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ (OECD)
ในงานเสวนา ดร.โสมรัศมิ์ ชี้ให้เห็นว่า ผลิตภาพของไทยมีแนวโน้มเติบโตลดลงอย่างต่อเนื่องในช่วง 30 ปีที่ผ่านมา จากในช่วงปี 2000 ที่เคยเติบโตกว่า 7% ต่อปี ลงมาเหลือไม่ถึง 2% ต่อปีในช่วงหลังโควิด ขณะเดียวกัน แรงงานกว่า 70% ยังคงกระจุกตัวอยู่ในสาขาที่มีผลิตภาพต่ำกว่าค่าเฉลี่ย และธุรกิจ SME ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจ (คิดเป็น 70% ของการจ้างงานทั้งหมดและสร้าง 35% ของ GDP) ก็มีผลิตภาพที่ลดลงต่อเนื่อง ทำให้ช่องว่างระหว่าง SME กับบริษัทขนาดใหญ่กว้างขึ้นเรื่อย ๆ นอกจากนี้ แม้โครงสร้างเศรษฐกิจไทยจะเปลี่ยนผ่านจากภาคเกษตรไปสู่ภาคอุตสาหกรรม และต่อมาสู่ภาคบริการ แต่ภาคบริการยังคงมีผลิตภาพต่ำ จึงไม่สามารถทำหน้าที่เป็นแรงขับเคลื่อนใหม่ของเศรษฐกิจได้อย่างเต็มที่
ปัญหาผลิตภาพของไทยที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ เกิดจากปัญหาเชิงโครงสร้างสี่ประการที่เชื่อมโยงกัน
- การลงทุนภาคเอกชนที่อยู่ในระดับต่ำและความสามารถในการดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศที่ลดลง
- ปัญหาทักษะแรงงานที่ไม่สอดคล้องกับความต้องการของตลาด
- ความไม่แน่นอนทางการเมืองและกฎระเบียบของภาครัฐที่ไม่ปรับตัวตามสถานการณ์
- ภาคการเงินยังไม่สามารถจัดสรรเงินทุนได้อย่างทั่วถึงและไม่รองรับการพัฒนาอย่างเพียงพอ
นอกจากนี้ เศรษฐกิจนอกระบบขนาดใหญ่ยังคงกดทับศักยภาพการเติบโตและถือเป็นรากของปัญหาเชิงโครงสร้างเหล่านี้
ดังนั้น การยกระดับผลิตภาพจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และภาคการเงิน ผ่านการกำหนดทิศทางประเทศที่ชัดเจน การสร้างสภาพแวดล้อมและการแข่งขันที่เอื้อต่อการลงทุน การจัดให้มีกลไกประเมินผลที่โปร่งใส และการทำงานแบบร่วมแก้ปัญหา (co-problem-solving) เพื่อให้การปฏิรูปสามารถสร้างผลลัพธ์ที่ยั่งยืนในระยะยาว
อนึ่ง การประชุมดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนแนวนโยบายเศรษฐกิจระดับประเทศ โดยเฉพาะด้านเศรษฐกิจมหภาค การยกระดับผลิตภาพ การปฏิรูปเพื่อลดสัดส่วนเศรษฐกิจนอกระบบ ตลอดจนการเสริมสร้างความร่วมมือทางวิชาการกับ OECD เพื่อเปิดโอกาสพัฒนาความร่วมมือในอนาคต