ส่องอำนาจตลาดของโรงสีข้าว: การแข่งขัน ราคา และผลกระทบต่อชาวนา

ภาคการเกษตรมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเศรษฐกิจและสังคมไทยตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน จากข้อมูลการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร (Labor Force Survey) ในปี 2022 พบว่าภาคการเกษตรมีอัตราการจ้างแรงงานสูงถึงเกือบ 30% ของการจ้างงานทั้งหมดในประเทศ โดยเฉพาะการปลูกข้าว ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของไทย มีพื้นที่เพาะปลูกคิดเป็น 46% ของพื้นที่เพาะปลูกทั้งหมดในไทยในปี 2019 ทั้งนี้ ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ภาครัฐได้ออกนโยบายและโครงการต่าง ๆ เป็นจำนวนไม่น้อยเพื่อช่วยเหลือชาวนา อย่างไรก็ตาม ประเด็นหนึ่งที่ยังไม่ได้รับการศึกษามากนัก คือ บทบาทของอำนาจตลาด (market power) ของพ่อค้าคนกลางในห่วงโซ่การผลิตสินค้าเกษตร ซึ่งอาจส่งผลต่อประสิทธิผลของนโยบายหรือโครงการต่าง ๆ ที่มีต่อเกษตรกร

[อ่านต่อที่ ThaiPublica]