ดร.มุทิตา อริยะวุฒิกุล นำเสนอผลงานวิจัยเรื่อง “Economic Inequality and Informal Insurance among Rural Households: The Role of Household Transfer Networks”
เมื่อวันที่ 3–4 มิถุนายน 2569 ดร.มุทิตา อริยะวุฒิกุล นักวิจัยจากสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ได้นำเสนอผลงานวิจัยเรื่อง “Economic Inequality and Informal Insurance among Rural Households: The Role of Household Transfer Networks” ในงาน The 2026 Meeting of the Society of Economics of the Household (SEHO) ณ University of Pavia ประเทศอิตาลี
งานวิจัยศึกษาบทบาทของเครือข่ายความช่วยเหลือด้านการเงินระหว่างครัวเรือน (household transfers network) ในชนบทไทย ว่าช่วยให้ครัวเรือนรับมือกับความไม่แน่นอนทางรายได้มากน้อยเพียงใด โดยเฉพาะในบริบทที่ครัวเรือนจำนวนมากยังพึ่งพาการจ้างงานนอกระบบ มีรายได้ไม่สม่ำเสมอ และมีข้อจำกัดในการเข้าถึงเครื่องมือประกันความเสี่ยงผ่านตลาดการเงินหรือระบบสวัสดิการภาครัฐ โดยใช้ข้อมูลการรับและให้ความช่วยเหลือระหว่างครัวเรือน ทั้งในรูปของเงินโอนและสิ่งของ เพื่อสร้างภาพของเครือข่ายความช่วยเหลือภายในครอบครัวและชุมชนในชนบทไทย และศึกษาว่าเครือข่ายดังกล่าวมีบทบาทในการรองรับความผันผวนของรายได้และลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจได้มากน้อยเพียงใด
ผลการศึกษาพบว่า เครือข่ายความช่วยเหลือด้านการเงินระหว่างครัวเรือน มีบทบาทสำคัญในการเป็นกลไกประกันความเสี่ยงแบบไม่เป็นทางการ (informal insurance) โดยผู้สูงอายุและครัวเรือนที่มีรายได้ต่ำมีแนวโน้มเป็นผู้รับความช่วยเหลือ ขณะที่ครัวเรือนวัยทำงานและผู้มีรายได้สูงกว่ามีแนวโน้มเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือมากกว่า สะท้อนการกระจายทรัพยากรระหว่างคนต่างช่วงวัยและต่างระดับรายได้ นอกจากนี้ ยังพบว่า เงินโอนจากภาครัฐและเงินโอนระหว่างครัวเรือนมีบทบาทที่แตกต่างกันในการลดความเหลื่อมล้ำทางรายได้ โดยเงินโอนจากภาครัฐมีลักษณะเป็นสวัสดิการที่มุ่งช่วยเหลือผู้สูงอายุเป็นหลัก ขณะที่เงินโอนระหว่างครัวเรือนมีบทบาทในการกระจายทรัพยากรระหว่างคนต่างช่วงวัยและต่างระดับรายได้ตลอดวงจรชีวิตของครัวเรือน
จากข้อค้นพบดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า เครือข่ายการช่วยเหลือระหว่างครัวเรือนเป็นกลไกสำคัญในการรองรับความไม่แน่นอนด้านรายได้ของครัวเรือนชนบท และมีบทบาทสำคัญต่อการทำความเข้าใจพลวัตของความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ รวมถึงการออกแบบนโยบายคุ้มครองทางสังคมและระบบสวัสดิการที่เหมาะสมสำหรับประเทศกำลังพัฒนา