เสวนา "Universal Basic Income และ Social Safety Nets"
เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2563 สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ร่วมกับ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้จัดงาน PIER Policy Forum: Public Economics โดยได้รับเกียรติจาก ดร.สมชัย จิตสุชน สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย และ ดร.ปัณณ์ อนันอภิบุตร World Bank Group มาบรรยายในหัวข้อ “Universal Basic Income และ Social Safety Nets”
ดร.ปัณณ์ ได้นำเสนอข้อคิดเกี่ยวกับ Universal Basic Income (UBI) ซึ่งเป็นนโยบายการให้เงินอย่างถ้วนหน้าโดยไม่มีเงื่อนไข ซึ่งกำลังได้รับความสนใจในประเทศต่าง ๆ เป็นอย่างมากแต่อาจยังไม่นิยมนำมาใช้นัก รวมถึง ข้อดี/ข้อเสียของ UBI ที่ช่วยลดความผิดพลาดจากกระบวนการตรวจสอบสิทธิ์ ลดต้นทุนในการบริหาร แต่ขณะเดียวกัน UBI ก็เป็นนโยบายที่ออกแบบได้ยาก และต้องใช้งบประมาณจำนวนมาก ดร.ปัณณ์ ได้ยกตัวอย่างงานศึกษาที่เปรียบเทียบ UBI กับโครงการในปัจจุบันที่การช่วยเหลือเป็นลักษณะมุ่งกลุ่มเป้าหมายพบว่า ในจำนวนเงินที่เท่ากัน โครงการในปัจจุบันสามารถแก้ปัญหาความยากจนได้ดีกว่า แต่หากต้องการให้ UBI ลดความยากจนได้มาก ก็ต้องใช้ต้นทุนเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล ซึ่ง ดร.ปัณณ์ ได้แนะนำว่าเราควรนำ UBI มาช่วยแก้ปัญหาในกรณีที่โครงการในปัจจุบันยังไม่มีความครอบคลุมเพียงพอ
นอกจากนี้ ดร.สมชัย ได้ให้มุมมองเพิ่มเติมในฐานะ social economist ว่าเราควรมุ่งเน้นมิติความสำคัญของโครงการช่วยเหลือ และให้ความสำคัญกับคนที่ควรได้รับสิทธิ์แต่ตกหล่น (exclusion error) หากเป็นโครงการที่มีความสำคัญมาก ก็ไม่ควรมีผู้ตกหล่นเลย เช่น โครงการเงินอุดหนุนเพื่อเลี้ยงดูเด็กแรกเกิดในครอบครัวยากจน เนื่องจากการลงทุนในเด็กแรกเกิดจะสามารถช่วยการเติบโตทางเศรษฐกิจในอนาคตและแก้ปัญหาด้านสังคมได้ สำหรับรูปแบบการช่วยเหลือจะเป็นตัวเงิน หรือไม่ใช้ตัวเงิน (เช่น โอกาสทางการศึกษา หรือทำงาน หรืออาหาร) ต่างก็มีข้อดีข้อเสีย
อย่างไรก็ดี ดร.สมชัย และ ดร.ปัณณ์ ได้กล่าวทิ้งท้ายว่า UBI ไม่ใช่นโยบายที่สามารถใช้แก้ปัญหาได้ทุกอย่าง ในระบบเศรษฐกิจยังมีปัญหาเชิงโครงสร้างอื่น ๆ เช่น ระบบตลาดที่บกพร่อง ความไม่เท่าเทียมกันในโอกาส เป็นต้น ที่ไม่สามารถใช้ UBI แก้ไขได้ ดังนั้นหากพูดถึงเรื่อง Social Safety Nets จึงจำเป็นที่จะต้องพิจารณาเรื่องอื่น ๆ นอกเหนือจาก UBI ด้วย
