นโยบายและแผนด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของประเทศไทย
เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2564 สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ได้รับเกียรติจาก คุณธีรพงษ์ เหล่าพงศ์พิชญ์ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มาบรรยายในงาน Policy Forum: Discourses on Sustainability ออนไลน์ ในหัวข้อ “นโยบายและแผนด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของประเทศไทย”
คุณธีรพงษ์ได้ชี้ให้เห็นว่า จากรายงานของ World Economic Forum ปี 2021 สภาพอากาศที่รุนแรงและความล้มเหลวในการจัดการกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทั่วโลกควรให้ความสำคัญเป็นอันดับแรก ซึ่งปัญหาดังกล่าวเกิดจากการเพิ่มขึ้นของก๊าซเรือนกระจกและอุณหภูมิเฉลี่ยของโลก และก่อให้เกิดผลกระทบต่าง ๆ ทั้งที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ เช่น การเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเล การกัดเซาะชายฝั่ง หรือปัญหาดินเค็ม และที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน เช่น น้ำท่วม ภัยแล้ง หรือคลื่นความร้อน เป็นต้น
ในปี พ.ศ. 2535 ประเทศไทยได้เข้าร่วมอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งมีเป้าหมายในการสร้างความรับผิดชอบร่วมกันต่อภัยจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยมีสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นผู้ประสานงานกลาง นอกจากนี้ ประเทศไทยได้ให้สัตยาบันในในพิธีสารเกียวโตในปี 2545 ที่จะลดก๊าซเรือนกระจกลงร้อยละ 7–20 ในภาคพลังงานและภาคการขนส่ง โดยในปี 2561 ประเทศไทยสามารถลดก๊าซเรือนกระจกได้ถึงร้อยละ 15 ล่าสุด ในปี 2559 ประเทศไทยได้ให้สัตยาบันในความตกลงปารีส ซึ่งมีเป้าหมายในการจำกัดการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลกไม่ให้เกิน 2 หรือ 1.5 องศาเซลเซียส และให้มีการพัฒนาที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ำ
เพื่อให้สอดคล้องกับความตกลงปารีส ประเทศไทยได้กำหนดแผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2558–2593 โดยมีวิสัยทัศน์คือ “ประเทศไทยมีภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและมีการเติบโตที่ปล่อยคาร์บอนต่ำ ตามแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืน” โดยมีหลักในการดำเนินการ 3 ประการ ได้แก่
- การปรับตัวต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
- การลดก๊าซเรือนกระจกและส่งเสริมการเติบโตที่ปล่อยคาร์บอนต่ำ และ
- การสร้างขีดความสามารถด้านการบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
โดยแผนแม่บทคำนึงถึงการสร้างความตระหนักและการสร้างแรงจูงใจให้ประชาชนและภาคส่วนต่าง ๆ มีส่วนร่วม เช่น การสร้างความรู้ความเข้าใจต่อปัญหาจากระดับผู้บริหาร การจัดทำโครงการนำร่องในระดับพื้นที่ และการใช้กลไกตลาดเงินในการสนับสนุนโครงการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เป็นต้น
