World Bank x PIER Climate Finance Policy Forum

จัดโดย: ธนาคารโลกร่วมกับสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์

• ความเสี่ยงทางกายภาพและการระดมทุน: กลุ่มประเทศ EMDEs เผชิญกับความเสี่ยงทางกายภาพ (Physical Risks) จากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระดับสูง อย่างไรก็ตาม การระดมทุนเพื่อการปรับตัว (Adaptation Financing) ยังมีสัดส่วนน้อยและส่วนใหญ่จำกัดอยู่เพียงแหล่งเงินทุนจากภาครัฐ
• บทบาทของหน่วยงานกำกับดูแล: ธนาคารกลางและหน่วยงานกำกับดูแลสถาบันการเงินได้เริ่มกำหนดนโยบายบริหารจัดการความเสี่ยง โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อรักษาเสถียรภาพทางการเงิน ตัวอย่างการดำเนินงานในต่างประเทศ ได้แก่ ประเทศฟิลิปปินส์ โคลอมเบีย โมร็อกโก
• เครื่องมือเชิงนโยบายรูปแบบใหม่: หน่วยงานกำกับดูแลภาคธนาคารได้นำเครื่องมือใหม่ๆ มาใช้เพื่อส่งเสริมการเงินเพื่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Finance) เช่น การจัดทำแผนการปรับตัวสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ (Transition Plan), การวางกรอบการกำกับดูแลหลังเกิดภัยพิบัติ (เช่นในฟิลิปปินส์) และการดำเนินมาตรการสนับสนุนการเติมสภาพคล่องแบบเจาะจงเป้าหมาย (Targeted Refinancing Operations)

• ความต้องการเงินทุนตามเป้าหมาย NDC: จากการประมาณการเบื้องต้น (อ้างอิงตาม NDC ฉบับก่อนหน้า) ประเทศไทยจำเป็นต้องใช้เงินทุนสูงถึง 5 ล้านล้านบาท สำหรับเป้าหมายที่ดำเนินการได้เอง (Unconditional Target) และอาจสูงถึง 7 ล้านล้านบาท สำหรับเป้าหมายที่ต้องได้รับความช่วยเหลือจากนานาชาติ (Conditional Target)
• กลไกการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition Finance): ถือเป็นกลไกสำคัญในการสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงของไทยให้สามารถบรรลุเป้าหมาย NDC ได้ โดยสถาบันการเงินแต่ละแห่งจำเป็นต้องจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่าน (Transition Plan) ของตนเองอย่างชัดเจน

• การส่งเสริมการลงทุนจากภาคเอกชน: ระบุอุปสรรคในการลงทุนรายเซกเตอร์ พร้อมพัฒนาต้นแบบการลดความเสี่ยง (De-risking) รวมถึงมาตรการจูงใจและเครื่องมือทางการเงินเพื่อดึงดูดเม็ดเงินจากเอกชนเข้าสู่โครงการด้านการปรับตัว
• นวัตกรรมทางการเงิน: ศึกษาและประยุกต์ใช้รูปแบบการเงินนวัตกรรม เช่น การเงินแบบผสมผสาน (Blended Finance)
• การบูรณาการด้านงบประมาณ: ผนวกประเด็นการเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศเข้ากับแผนพัฒนาและกระบวนการจัดทำงบประมาณทั้งในระดับชาติและระดับท้องถิ่น
• การเพิ่มความโปร่งใสและตรวจสอบได้: พัฒนาระบบติดตามและรายงานผล (Tracking and Reporting) พร้อมกำหนดกลไกความรับผิดชอบที่ชัดเจน

• นิยามและการประเมิน: ขาดนิยามกิจกรรมทางเศรษฐกิจด้านการปรับตัว (Adaptation Taxonomy) ที่ชัดเจน ส่งผลให้ยากต่อการประมาณการผลกระทบโดยตรงและผลกระทบต่อเนื่อง รวมถึงความท้าทายด้านความคุ้มค่าของการลงทุนในมุมมองธนาคาร (Bankability)
• ความท้าทายของภาคธนาคาร: ประสบความยากลำบากในการประเมินผลกระทบจากความเสี่ยงทางกายภาพต่อพอร์ตสินเชื่อและการประมาณการความเสียหายทางการเงิน
• การสนับสนุนการดำเนินงาน: ธนาคารพาณิชย์ยังต้องการการสนับสนุนด้านการใช้ Taxonomy การประเมินความเสี่ยง และการวางระบบรายงานผล
• ข้อมูลด้านอุปสงค์และแบบจำลอง: ยังขาดงานวิจัยด้านอุปสงค์ (เช่น ผลประโยชน์ทางการเงินจากการเลือกใช้กลยุทธ์ลดคาร์บอนที่ต่างกัน) และขาดแบบจำลองสถานการณ์จำลองสภาพภูมิอากาศ (Climate Scenario) ที่เฉพาะเจาะจงสำหรับประเทศไทย
• การทดสอบภาวะวิกฤต (Stress Testing): สถาบันการเงินยังขาดข้อมูลด้านภูมิอากาศที่เพียงพอและขาดฟังก์ชันการประเมินความสูญเสีย (Loss Function) ที่แม่นยำ